Een doeltreffend BHV-plan voorkomt chaos als elke seconde telt. Met een actueel en praktisch plan weet iedereen wie wat doet, hoe je alarmeert en hoe je veilig ontruimt. In dit artikel leer je stap voor stap een BHV-plan maken dat aansluit op je risico’s, voldoet aan NEN 8112 en in de praktijk werkt – inclusief voorbeelden, checkpunten en tips voor je ontruimingsplan en plattegronden. Wil je eerst de basis? BHV: wat het is en hoe je het organiseert. Voor praktische tips, voorbeelden en best practices, zie Inzichten over BHV.

1. Voer een RI&E uit

De RI&E is de basis van je BHV-plan. Je brengt alle risico’s in kaart – van brand, snij- en valgevaar tot gevaarlijke stoffen, publiekstoeloop, nacht- of ploegendienst en medewerkers met een beperking. Koppel daar een plan van aanpak aan met beheersmaatregelen, verantwoordelijkheden en termijnen. Voor BHV draait het vervolgens om de restrisico’s: wat kan er ondanks preventie toch misgaan en hoe handel je dan?

Gebruik zo mogelijk het branche-instrument en betrek medewerkers en de ondernemingsraad. Kijk verder dan de werkvloer: leveranciers, aannemers, bezoekers en omwonenden spelen in een calamiteit vaak ook een rol. Leg scenario’s vast met kans x effect – bijvoorbeeld een beginnende brand in een magazijn, een reanimatie in de receptie of een ammoniaklekkage in de technische ruimte – en denk door wat dit betekent voor alarmering, inzet, ontruiming en opvang.

Maak de RI&E specifiek per locatie, verdieping en gebruiksfunctie. Beschrijf piekmomenten, bezetting en bereikbaarheid voor hulpdiensten. Leg vast wanneer je herijkt: verbouwingen, nieuwe machines, proceswijzigingen, incidenten of na audits en oefeningen. Laat de RI&E toetsen als dat voor jouw organisatie vereist is en borg dat bevindingen doorwerken in je BHV-plan. Resultaat: een risicogedreven vertrekpunt waarmee je BHV-organisatie, procedures en middelen proportioneel inricht.

2. Bepaal BHV-doelstellingen en restrisico’s

Vertaal de restrisico’s naar concrete doelstellingen. Denk aan: binnen 1 minuut alarmeren, binnen 3 minuten eerste inzet BHV, binnen 5 minuten ontruimen van de meest risicovolle zone. Leg ook prestatie-eisen vast voor bereikbaarheid, opkomst BHV’ers en beschikbaarheid van middelen. Werk per scenario uit wat een acceptabel restrisico is en hoe je dat borgt in instructies, oefenfrequentie en controles.

3. Richt de BHV-organisatie in

Kies een BHV-structuur die past bij je risico’s en bezetting. Benoem een BHV-coördinator, leg rolinvulling vast – zoals ploegleider, communicatiemanager, EHBO, brand- en ontruimingsteam – en regel vervanging bij afwezigheid. Baseer het aantal BHV’ers op je RI&E en zorg voor spreiding over afdelingen, verdiepingen en diensten. In multi-tenant situaties maak je afspraken met andere gebruikers en de gebouweigenaar over gezamenlijke procedures en oefeningen.

Leg competenties per rol vast en zorg dat BHV’ers aantoonbaar zijn opgeleid en geoefend. Registreer certificaten en herhalingen in een opleidings- en oefenmatrix. Denk aan taalvaardigheid en taken voor het assisteren van minder zelfredzame personen. Voorzie BHV’ers van middelen passend bij de risico’s, zoals communicatiemiddelen, blusmiddelen, verbandmiddelen en evacuatiehulpmiddelen. Lees meer over BHV herhaling en oefenen.

4. Stel procedures en instructies op

Maak duidelijke, korte en uitvoerbare procedures met taak- en actiekaarten die onder stress te volgen zijn. Gebruik per scenario dezelfde opbouw: herkennen, alarmeren, eerste acties, opschaling, ontruiming en overdracht aan hulpdiensten. Werk ook uit wat te doen bij storingen of uitval van systemen.

• Alarmeren en interne- en externe communicatielijnen
• Brandmelding, eerste blusinzet en compartimentering
• Ontruimen per zone, inclusief opvang en telling
• EHBO en reanimatie, inclusief AED-procedure
• Incidentenregistratie, rapportage en evaluatie

Stem procedures af op bezoekers, contractors en tijdelijke werknemers. Verwijs naar relevante instructies, zoals werkvergunningen en lockout-tagout, en sluit aan op NEN 8112 voor structuur en terminologie.

5. Maak ontruimingsplan en BHV-plattegrond

Het ontruimingsplan beschrijft hoe je veilig en ordelijk ontruimt: wie besluit, hoe alarmeer je, welke routes gebruik je, waar verzamel je en hoe draag je over aan hulpdiensten. Koppel hieraan actuele plattegronden met vluchtroutes, verzamelplaatsen, blusmiddelen, melders, nooduitgangen en AED’s. Zorg dat plattegronden leesbaar zijn voor iedereen, ook voor bezoekers en anderstaligen.

Praktische tips voor bhv plattegrond maken: gebruik een schaal en duidelijke symbolen, teken looplijnen logisch en obstakelvrij, markeer verboden routes zoals personenliften, plaats de plattegrond op zichtlocaties met het bekende “U staat hier”, en beheer versies centraal zodat aanpassingen direct worden doorgevoerd. Oefen de routes in de praktijk en pas het plan aan op basis van bevindingen. Houd rekening met scenario’s buiten kantooruren of met beperkte bezetting.

6. Communicatie en oefenbeleid

Leg vast hoe je alarmeert – via ontruimingsalarm, portofoons, piepers of een BHV-app – en wie welk kanaal gebruikt. Plan oefeningen op basis van je scenario’s en doelstellingen: afwisselend aangekondigd en onaangekondigd, met realistische maar veilige casuïstiek. Definieer leerdoelen per oefening, zoals tijd tot alarmering, inzetvolgorde of samenwerking met de brandmeldinstallatie. Documenteer resultaten, verbeterpunten en afspraken over nazorg en borging. Deel uitkomsten organisatiebreed om veiligheidsbewustzijn te verhogen.

7. Nazorg, evaluatie en onderhoud

Regel nazorg voor betrokkenen na incidenten, inclusief psychosociale ondersteuning en opvolging. Evalueer elk incident en elke oefening: wat ging goed, wat moet beter, welke maatregelen zijn nodig en wie borgt die? Werk met een logboek en actie-overzicht met deadlines en verantwoordelijken. Wijs een beheerder voor het BHV-plan aan die periodiek actualiseert, versiebeheer bijhoudt, plattegronden en contactlijsten up-to-date houdt en het management rapporteert. Herzie minimaal jaarlijks of eerder bij verbouwingen, nieuwe processen, personeelswissels of na incidenten.

De Arbeidsinspectie kijkt naar je restrisico’s, de doeltreffendheid van je BHV-organisatie en of je aantoonbaar oefent en bijstuurt. Verwacht vragen over je RI&E, het aantal en de spreiding van BHV’ers, bereikbaarheid en alarmering, instructies voor medewerkers en de actualiteit van plattegronden en contactgegevens. Zorg dat je plan logisch is, aansluit op je risico’s en dat medewerkers weten wat te doen en waar ze het plan kunnen vinden.

Wie maakt een BHV-plan?

De werkgever is verantwoordelijk. Vaak stelt de BHV-coördinator het plan op, in samenwerking met preventiemedewerker, HR en management. Betrek BHV’ers, OR en gebouwbeheer voor praktijkkennis en draagvlak. Ben je freelancer of zzp’er? Bekijk BHV voor freelancers en zzp’ers.

Is een BHV-plan verplicht?

Ja, elke werkgever moet zorgen voor doeltreffende BHV. Een geschreven plan is de aantoonbare basis: het beschrijft organisatie, procedures, middelen en ontruiming conform je restrisico’s. Zie ook BHV wet- en regelgeving.

Wat zijn de 4 fasen van BHV?

Veelgebruikt: voorbereiden en voorkomen, alarmeren en beoordelen, handelen – eerste hulp, blussen, ontruimen – en nazorg en evaluatie. Organiseer je BHV zo dat elke fase snel en logisch verloopt.

Is een BHV-plan hetzelfde als een ontruimingsplan?

Nee. Het BHV-plan omvat de hele BHV-organisatie, procedures en middelen. Het ontruimingsplan is een uitgewerkt onderdeel specifiek voor alarmeren en ontruimen met bijbehorende plattegronden.

Hulp nodig bij je BHV plan maken of wil je je BHV-team opleiden en oefenen? LEEUW opleidingen verzorgt BHV basisopleidingen en kan je ondersteunen met een BHV-plan conform NEN 8112 of een BHV-scan om verbeterkansen zichtbaar te maken. Bekijk Ondersteuning bij BHV.