Rijd je met een vrachtwagen of bus voor je eigen bedrijf, dan is de vraag simpel maar het antwoord vaak niet: heb je bij eigen vervoer Code 95 nodig? In veel gevallen wel. Toch bestaan er uitzonderingen, bijvoorbeeld als je eigen materieel vervoert en rijden niet je hoofdtaak is. Op deze pagina lees je wat onder eigen vervoer valt, wanneer Code 95 nodig is, welke vrijstelling Code 95 bij eigen vervoer kan gelden en wat je bij controle moet kunnen aantonen.

Van eigen vervoer is sprake als je personen of goederen vervoert voor je eigen onderneming en niet als vervoersdienst voor een ander. Meestal gaat het om vervoer met eigen personeel, eigen voertuigen en voor eigen werkzaamheden. Denk aan een installateur die materialen meeneemt naar een klus, een aannemer die machines verplaatst of een bedrijf dat eigen voorraad naar een vestiging brengt.

Het belangrijkste verschil met beroepsvervoer is dat transport dan geen aparte commerciële dienst is. Je rijdt dus niet voor een opdrachtgever die jou betaalt om te vervoeren, maar voor je eigen bedrijfsproces. Toch betekent dat niet automatisch dat je geen Code 95 voor eigen vervoer nodig hebt. De vraag is vooral of je onder de hoofdregel valt of onder een vrijstelling.

Bij eigen vervoer geldt als hoofdregel dat Code 95 nodig is als je beroepsmatig rijdt met een voertuig waarvoor rijbewijs C1, C, D1 of D vereist is. Dat geldt dus ook als je niet voor een transportbedrijf werkt. Werk je bijvoorbeeld in de bouw, techniek, groenvoorziening, infra of service en bestuur je voor je werk regelmatig een vrachtauto, dan kan Code 95 gewoon verplicht zijn. Rijd je met een kleinere vrachtauto? Bekijk ook C1-rijbewijs en Code 95.

Dat Code 95 nodig is voor eigen vervoer, hangt in de praktijk vaak samen met deze punten:

• je rijdt met een voertuig uit een categorie waarvoor Code 95-regels gelden;
• de rit hoort bij je werk en is niet puur privé;
• je vervoert goederen, materieel of personen voor de onderneming;
• het rijden heeft een structurele of terugkerende rol binnen je functie;
• er geldt geen geldige vrijstelling.

Twijfel je? Dan is het verstandig om uit te gaan van de hoofdregel totdat duidelijk is dat een vrijstelling echt van toepassing is. Bij controle moet je die vrijstelling namelijk aannemelijk kunnen maken.

Een code 95 vrijstelling bij eigen vervoer is alleen mogelijk in specifieke situaties. De bekendste uitzondering is vervoer van materieel, uitrusting of machines die je nodig hebt voor je eigen werk, terwijl rijden niet je voornaamste activiteit is. Maar er zijn meer vrijstellingen en uitzonderingen voor Code 95 die relevant kunnen zijn.

Vrijstellingen die vaak relevant zijn bij eigen vervoer

Vrijstelling voor eigen materieel, uitrusting of machines

Dit is de vrijstelling die het vaakst terugkomt bij de zoekopdracht eigen vervoer code 95. Deze uitzondering kan gelden als je spullen vervoert die je zelf nodig hebt om je werk uit te voeren. Denk aan gereedschap, machines, werkmaterieel of technische uitrusting. Voorbeelden zijn een servicemonteur met een servicewagen, een aannemer met bouwmaterieel of een groenaannemer met machines voor onderhoudswerk.

De kernvoorwaarde is dat rijden niet je hoofdtaak mag zijn. Je bent dus in de eerste plaats monteur, installateur, technicus, machinist of uitvoerder, en niet chauffeur. Het voertuig is dan ondersteunend aan je werk. Precies daar zit ook de grens: zodra het rijden een wezenlijk en terugkerend onderdeel van je functie wordt, vervalt die vrijstelling vaak.

Niet-commercieel vervoer

Ook niet-commercieel vervoer kan een reden zijn waarom Code 95 voor eigen vervoer niet verplicht is. Het gaat dan om ritten zonder commercieel vervoersdoel. Dat kan bijvoorbeeld spelen bij bepaalde vrijwilligersritten of transport zonder economische vervoersdienst. Het feit dat je geen transportbedrijf bent, is op zichzelf niet genoeg. De aard van de rit blijft doorslaggevend.

Test-, reparatie- en onderhoudsritten

Ritten met een voertuig dat getest wordt na reparatie of onderhoud vallen vaak onder een uitzondering. Dat geldt ook voor ritten die nodig zijn om technische verbeteringen te testen. De rit moet dan wel echt in het teken staan van controle, reparatie of onderhoud en niet van regulier vervoer van goederen of personen.

Agrarische en plattelandsvrijstellingen

Voor landbouw-, tuinbouw-, bosbouw-, veeteelt- of visserijbedrijven gelden in sommige gevallen aparte uitzonderingen. Daarbij spelen voorwaarden zoals een beperkte actieradius, vervoer voor de eigen onderneming en het gegeven dat geen vervoersdienst aan derden wordt aangeboden. Ook hier blijft gelden dat rijden niet de hoofdactiviteit mag zijn.

Bij de beoordeling van een vrijstelling voor eigen vervoer wordt vaak gekeken naar de vraag of rijden de voornaamste activiteit is. In dat kader is de 12-uursnorm belangrijk. In de praktijk wordt die norm gebruikt als harde grens: wie meer dan 12 uur per week rijdt, kan moeilijk volhouden dat rijden niet de hoofdactiviteit is.

Belangrijk is dat dit geen gemiddelde over meerdere weken is. Een drukke week boven die grens kun je dus niet zomaar wegstrepen tegen een rustigere week. Juist daarom is goede registratie essentieel als je een beroep doet op een code 95 vrijstelling eigen vervoer.

De 12-uursnorm betekent niet dat je automatisch vrijgesteld bent als je eronder blijft. Het blijft een beoordeling van het totaalplaatje. Ook het soort werkzaamheden, het doel van de ritten en jouw functie binnen het bedrijf spelen mee.

De ILT kan controleren of je terecht zonder Code 95 rijdt. Als jij je beroept op een vrijstelling, moet je kunnen laten zien waarom die op jouw situatie van toepassing is. Alleen zeggen dat je eigen vervoer doet, is niet genoeg.

Handige gegevens om vast te leggen zijn:

• datum van de rit;
• begin- en eindtijd;
• vertrek- en aankomstlocatie;
• kenteken of voertuiggegevens;
• doel van de rit;
• welke goederen, machines of uitrusting je vervoerde;
• jouw functie binnen het bedrijf;
• het aantal gereden uren per week.

Die administratie kun je onderbouwen met tachograafgegevens, werkbonnen, planningen of een handmatige ritregistratie. Hoe beter je dossier, hoe sterker je staat bij controle. Zeker als je stelt dat Code 95 niet nodig is voor eigen vervoer, is bewijs cruciaal.

Ja, dat kan in bepaalde situaties. Bijvoorbeeld als je rit volledig onder een vrijstelling valt of als het om privégebruik gaat en niet om beroepsmatig vervoer. Maar zodra je voor je werk rijdt met een voertuig waarvoor de vakbekwaamheidseisen gelden, komt Code 95 meestal weer in beeld.

De vraag “kan ik met een vrachtwagen rijden zonder Code 95?” is dus niet los te beantwoorden van het ritdoel. Privé, test, onderhoud, noodinzet of vervoer van eigen materieel onder de juiste voorwaarden kan anders uitpakken dan regulier zakelijk gebruik.

De vraag naar maximale rijtijden voor eigen vervoer wordt vaak verward met de Code 95-plicht. Dat zijn niet dezelfde regels. De 12-uursnorm waar vaak over wordt gesproken, gaat in deze context over de beoordeling of rijden je hoofdactiviteit is bij een mogelijke vrijstelling. Dat is iets anders dan de algemene regels rond rij- en rusttijden of tachograafplicht.

Wil je beoordelen of Code 95 nodig is voor eigen vervoer, kijk dan dus eerst naar de vrijstelling zelf. Pas daarna beoordeel je welke andere transportregels nog gelden voor jouw ritten en voertuigen.

Als Code 95 verplicht is en je rijdt zonder geldige vermelding op je rijbewijs, dan kan dat leiden tot een boete, stilstand van de rit en problemen bij controle. Daarnaast kan het gevolgen hebben voor de inzetbaarheid van personeel en voor de interne planning van een bedrijf.

Ook praktisch is het belangrijk om te weten dat alleen nascholingsuren volgen niet voldoende is. De registratie en de juiste vermelding op het rijbewijs moeten ook op orde zijn. Je kunt je Code 95-status checken bij RDW.

Blijkt dat je geen vrijstelling hebt en dus wel Code 95 voor eigen vervoer nodig hebt? Dan moet je zorgen dat je vakbekwaamheid op orde is. Voor verlenging gaat het om 35 uur nascholingsuren voor Code 95 per 5 jaar, met tijdige registratie van de gevolgde uren. Het is slim om dit niet tot het laatste moment uit te stellen, zodat je planning en rijbewijsvernieuwing goed op elkaar aansluiten.

Leeuw Opleidingen biedt Code 95-opleidingen en nascholing voor chauffeurs en bedrijven. Denk aan klassikale trainingen, e-learning, praktijkdagen, spoedtrajecten en incompany mogelijkheden. Ook bij vragen over de situatie eigen vervoer code 95 is het verstandig om eerst goed te laten beoordelen of je echt een vrijstelling hebt of dat basiskwalificatie code 95 nodig is.

Praktische Code 95-mogelijkheden bij Leeuw Opleidingen

• nascholing 35 uur;
• praktijkdagen en klassikale modules;
• e-learning en blended trajecten;
• incompany training op eigen locatie;
• ondersteuning bij modulekeuze;
• automatische registratie van behaalde uren bij het CCV.