Naleving in transport gaat verder dan de chauffeur en de vrachtauto. Ook afzenders, verladers en expediteurs dragen verantwoordelijkheid. Begrijp hoe ketenaansprakelijkheid werkt, welke checks je minimaal doet en hoe je ILT‑risico’s voorkomt.

Ketenaansprakelijkheid betekent dat niet alleen de vervoerder verantwoordelijk is voor naleving, maar ook partijen die de vervoersopdracht initiëren of inkopen, zoals afzenders, verladers en expediteurs. Jij kunt aansprakelijk worden als je wist of had moeten weten dat een opdracht wordt uitgevoerd in strijd met de regels, bijvoorbeeld door een vervoerder zonder juiste vergunning of door verboden cabotage.

Wat verwacht men van je organisatie? Ten eerste aantoonbare zorgplicht. Dat begint bij selectie van vervoerders op vergunningen, reputatie en tarieflogica, en bij duidelijke contractafspraken over naleving en doorcontracteren. Ten tweede zicht en grip tijdens uitvoering: wie rijdt, met welke papieren, onder welke condities en tegen welke prijs, en of de regels rond rij- en rusttijden worden nageleefd, bijvoorbeeld door de inzet en het tijdig uitlezen van de digitale tachograaf (U23). Ten derde dossiervorming: leg controles, beslissingen en signalen vast. Met deze basis kun je laten zien dat je zorgvuldig hebt gehandeld en verlaag je het risico op mede‑aansprakelijkheid.

Cabotage is binnenlands vervoer door een buitenlandse vervoerder na een internationale lossing. Binnen de EU zijn cabotageritten beperkt en gebonden aan strikte termijnen. Illegale cabotage ontstaat wanneer een vervoerder te veel ritten doet, buiten de toegestane periode rijdt of cabotage inzet als structurele binnenlandse distributie.

Signalen om alert op te zijn: opvallend lage tarieven voor binnenlandse ritten, herhaalde ritten op vaste binnenlandse trajecten door buitenlandse kentekens, onduidelijke ladingdocumenten of chauffeurs die geen heldere uitleg kunnen geven over de herkomst van de zending. Zo voorkom je problemen: vraag ritplanning en CMR’s op, leg in de opdracht vast dat cabotage alleen is toegestaan binnen de wettelijke kaders, en controleer steekproefsgewijs op datum en plaats van lossing, aantal binnenlandse ritten en termijnen. Bij twijfel kun je de opdracht pauzeren totdat je duidelijkheid hebt.

Werken met een vervoerder zonder geldige papieren is een direct nalevingsrisico. Controleer minimaal het volgende voordat je een opdracht gunt:

• Vergunning beroepsvervoer: check in het officiële register of de onderneming een geldige vergunning heeft en actief staat ingeschreven.
• Gewaarmerkte kopie in het voertuig: iedere truck die beroepsvervoer uitvoert moet een gewaarmerkte kopie van de vergunning aan boord hebben. Laat de vervoerder dit vooraf delen en kondig voertuigcontroles aan.
• Bestuurdersattest: verplicht wanneer een chauffeur van buiten de EU voor een EU‑vervoerder rijdt. Vraag een scan op met geldigheidsdatum en bedrijfsnaam en controleer of de persoon in dienst is bij de vergunninghouder.
• Identiteit en arbeidsrelatie: kloppen naam, kenteken, opdracht en documenten met elkaar en met de factuurrelatie.
• Code 95‑status van de chauffeur: verifieer de officiële registratie via RDW en leg de geldigheidsdatum vast.
• ADR voor gevaarlijke stoffen: controleer of chauffeur en voertuig aan alle eisen voldoen.

Leg je controles vast en neem geen genoegen met vage beloftes of onvolledige documenten. Geen papieren is geen rit.

Twijfel je of Code 95 voor jouw chauffeurs verplicht is? Lees Wanneer is Code 95 verplicht?.

Gelden er voor jouw inzet misschien uitzonderingen? Bekijk de vrijstellingen en uitzonderingen.

De Inspectie Leefomgeving en Transport houdt toezicht met wegcontroles, bedrijfsbezoeken en onderzoeken naar aanleiding van signalen. Inspecteurs kijken niet alleen naar de vervoerder, maar ook naar afzenders en expediteurs wanneer er aanwijzingen zijn dat zij opdrachten gaven terwijl zij wisten of redelijkerwijs hadden moeten weten van overtredingen.

Mogelijke gevolgen zijn een last onder dwangsom, bestuurlijke boetes en bij ernstige of herhaalde overtredingen doorverwijzing naar het Openbaar Ministerie. Beperk je risico door een vast complianceproces in te richten, afwijkingen te onderzoeken en acties te documenteren. Praktisch startpunt: Code 95 controleren binnen je organisatie.