De wet- en regelgeving in transport verandert continu. Volg tijdig de wijzigingen in opleidingsregels zodat beleid en planning up-to-date blijven. Als HR of werkgever wil je zeker weten wat onder de HR-opleidingsplicht in transport valt, wie welke kosten draagt en hoe je opleidingen slim plant zonder stilstand. In deze gids lees je wat wettelijk verplicht is, wat de cao en de Wet transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden betekenen, en hoe je met LEEUW Opleidingen verplichte scholing zoals Code 95, ADR en heftruck aantoonbaar en efficiënt regelt.

De opleidingsplicht gaat over scholing die noodzakelijk is om het werk te kunnen doen of om te voldoen aan wet- en regelgeving of cao-afspraken. In transport draait het vooral om beroepskwalificaties en veiligheid.

• Wettelijk verplicht: Code 95 voor beroepschauffeurs, ADR voor vervoer van gevaarlijke stoffen en periodieke medische keuringen voor rijbewijzen C, CE, D en T.
• Arbo en veiligheid: voor heftruck, reachtruck, hoogwerker, meeneemheftruck en VCA geldt dat medewerkers aantoonbaar deskundig en geïnstrueerd zijn. Erkende certificaten helpen aantonen dat je aan je zorgplicht en VGM-eisen voldoet.
• Cao en bedrijfsafspraken: de cao beroepsgoederenvervoer en interne regelingen kunnen extra rechten en vergoedingen bepalen rond opleidings- en reistijd, hercertificering en vergoedingen.

Code 95 is in de EU verplicht voor beroepschauffeurs en is 5 jaar geldig. Binnen die periode moet je 35 uur nascholing volgen, waarvan minimaal 7 uur praktijk. Zonder geldige Code 95 mag je niet beroepsmatig rijden. Dit brengt risico’s mee voor continuïteit en verzekerbaarheid en kan leiden tot boetes; zie ook boetes en verantwoordelijkheden rondom de opleidingsplicht.

• HR-verantwoordelijkheid: bewaak verloopdata en zet een meerjarenplanning op. Gebruik een opleidingsstatus-check voor vaste chauffeurs en spreid de nascholingsuren Code 95 over meerdere jaren.
• Kosten en tijd: omdat Code 95 wettelijk vereist is, komen opleidingskosten voor rekening van de werkgever. Scholing geldt als werktijd volgens wet- en cao-kaders. Plan zoveel mogelijk binnen werktijd; kan dat niet, leg compensatie in tijd of loon schriftelijk vast.
• Kwaliteit en registratie: kies gecertificeerde aanbieders die direct koppelen met CBR/CCV. Wil je bewijsvoering en audits centraal borgen? Gebruik een centrale opleidingsregistratie.
• Slim combineren: koppel modules aan rustige periodes, en stem praktijktraining af op vloot-, route- en risicoprofiel voor minder schades en hogere prestaties.

ADR is verplicht voor chauffeurs die gevaarlijke stoffen vervoeren. Examens en verlenging zijn strikt geregeld en de werkgever draagt in de regel kosten en tijd. Voor specifieke werkzaamheden zoals werken met heftruck, reachtruck, EPT, hoogwerker en meeneemheftruck schrijft de Arbowet voor dat medewerkers deskundig, geïnstrueerd en getraind zijn. Een certificaat is de meest geaccepteerde manier om dit aan te tonen richting inspectie, opdrachtgevers en verzekeraars.

Met LEEUW Opleidingen borg je aantoonbare vakbekwaamheid via erkende trainingen, hercertificering en praktijkgerichte instructies op je eigen werkvloer of bij ons. Ook BHV, EHBO en VCA organiseer je centraal, inclusief herhaling en presentie- en certificaatregistratie voor audits.

Door de Wet transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden zijn studiekostenbedingen voor verplichte scholing niet toegestaan. Gaat het om scholing die wettelijk vereist is, uit de cao volgt of noodzakelijk is om de functie te kunnen uitoefenen, dan betaalt de werkgever de kosten en geldt de scholing als werktijd. Terugbetaling bij vertrek is dan niet toegestaan.

Voor niet-verplichte scholing – bijvoorbeeld loopbaanontwikkeling buiten de functie – mag je nog wel een studiekostenbeding afspreken, mits schriftelijk, transparant en evenwichtig vormgegeven. Weigert een werknemer verplichte scholing, dan kan dat gevolgen hebben omdat zonder die scholing het werk niet rechtmatig of veilig kan worden uitgevoerd. Leg verwachtingen, planning en eventuele compensatie helder vast en informeer tijdig. Houd daarbij rekening met werkgever aansprakelijkheid bij overtredingen.

De kosten van verplichte scholing kun je vaak verlagen met subsidies en fondsen. In transport zijn SOOB en SLIM veelgebruikt. Daarnaast bestaan er periodieke regelingen via sector- of regionale partners. LEEUW Opleidingen helpt bij het selecteren van subsidiabele trainingen, het opstellen van de aanvraag en het borgen van vereiste documentatie, zodat je bespaart zonder extra administratieve belasting.

Welke opleidingen zijn wettelijk verplicht in transport?

Minimaal gelden Code 95 voor beroepschauffeurs en ADR voor vervoer van gevaarlijke stoffen. Daarnaast zijn medische keuringen verplicht voor bepaalde rijbewijzen. Voor heftruck, reachtruck en hoogwerker eist de Arbowet aantoonbare deskundigheid, die je in de praktijk aantoont met erkende certificaten en instructies. Let op: er bestaan vrijstellingen en uitzonderingen rond Code 95; verwerk deze in je planning.

Wie betaalt de kosten van een Code 95-cursus?

Omdat Code 95 wettelijk verplicht is, betaalt de werkgever de kosten. De tijd geldt als werktijd volgens wet- en cao-kaders. Leg afspraken over planning, eventuele reistijd en compensatie vooraf schriftelijk vast en kies voor een aanbieder die CBR-registratie direct regelt.

Kan een werknemer een opleiding weigeren?

Een niet-verplichte opleiding kun je in overleg afstemmen. Verplichte scholing – zoals Code 95 of ADR wanneer het werk dat vereist – kan in redelijkheid niet worden geweigerd. Zonder deze kwalificaties mag het werk niet worden uitgevoerd en kan dat arbeidsrechtelijke gevolgen hebben.

Wat is de 80/90/100-regeling in transport?

Dit is een cao-afspraak over loonpercentages bij specifieke situaties en staat los van de opleidingsplicht. Voor scholing zijn relevante bepalingen de vergoeding van kosten en tijd, hercertificering en planningsafspraken. Raadpleeg je cao voor de actuele tekst en interpretatie.